17/05/2025

Cả công ty mình cùng đi chùa đầu năm. Có chỗ cần vé vào cổng. Cũng chỉ tổng cộng 50k cho mấy người thôi. Nhưng họ không nhận chuyển khoản. Mình không có đồng tiền mặt nào trong người. May mà có em nhân viên có sẵn tờ 50 nghìn.

Đi chùa xong ăn uống rôm rả. Về rồi một tuần sau mình mới nhớ ra chưa trả lại 50 nghìn đó cho nhân viên. Dù mình biết chắc chính em đó chưa chắc đã còn nhớ, và có nhớ thì việc chi 50 nghìn đó trong một dịp sinh hoạt chung của cả công ty cũng không phải cái gì quá lăn tăn. Nhưng chính mình thấy lấn cấn vô cùng vì quên bẵng, một tuần sau mới chuyển khoản trả lại.

Câu chuyện bác sĩ ở bệnh viện tỉnh N bị tố không cấp cứu nếu chưa đóng tiền được nhiều trang về ngành y chia sẻ. Một ý lặp đi lặp lại trong phần bình luận như một sự thật hiển nhiên với người trong ngành, nhưng rất bất ngờ với mình, đó là ở phần lớn viện công, nếu bệnh nhân trốn viện, thiếu tiền, thì ekip bác sĩ ca trực đó phải tự bỏ tiền túi ra trả cho bệnh viện.

Nếu mình lái xe vượt đèn đỏ để đưa người đi cấp cứu (tất nhiên kèm không gây nguy hiểm gì cho người khác), mình có thể dựa vào clip để không bị phạt giao thông. Nhưng nếu bạn không đưa người đi cấp cứu, cũng không sao.

Nếu mình đến muộn cuộc họp ở công ty vì giúp đỡ người cần cấp cứu, chắc chắn đó được coi là một lí do bất khả kháng phù hợp để không bị xét trừ lương, nếu thông tin xác thực. Nhưng nếu bạn không giúp, cũng không sao.

Thế nhưng một nhân viên ngành y, người có khả năng là mắt xích đột phá nhất trong cuộc giành giật sinh mạng của người bị nạn, dù có clip, dù có thông tin xác thực, người đó vẫn bị phạt, bị trừ lương vì thực hiện đúng chuyên môn và bổn phận từ tâm của mình. Nhưng nếu bạn không thực hiện theo quy trình, ai cũng thấy sao sao.

Để trở thành một bác sĩ tốt, bạn chắc chắn cần tình yêu thương và đồng cảm với người khác. Nhưng điều đó không thể coi là một điều hiển nhiên, dễ dàng và không có giá trị, không đòi hỏi hi sinh.

Bạn mình, ở đại học y, gần 35 tuổi, thâm niên gần 10 năm, lương thực nhận (đã vào biên chế) chưa đến 10 triệu, vẫn tràn đầy lửa nghề. Bạn ở cùng bố mẹ, không phải thuê nhà.

Em trai chính bạn đó, ở bệnh viện Việt Đức, ngoài 30 tuổi, chưa vào biên chế, vẫn tràn đầy lửa nghề. Hàng tháng bố mẹ nuôi cơm. Xe đi làm là bố mẹ tặng.

Một người bạn khác của mình, bác sĩ phẫu thuật của Việt Đức, cả tuần mổ liên miên từ phố đến tỉnh, không khác gì ca sĩ chạy sô. Bạn tự xây được nhà, tự mua được xe nhờ tích cóp tiền làm ngoài và tiền phẫu thuật thuê ở tỉnh. Bạn vẫn tràn đầy lửa nghề. Bạn bè bảo đấy làm bác sĩ ghê chưa, qua bức ảnh Tết bạn mặc vest chụp cây đào trong căn nhà 5 tầng kính coong ở quận nội thành Hà Nội. Facebook nhắc chúng ta rất nhiều thứ, nhưng cạnh bức ảnh cây đào không thấy nhắc đến những hoá đơn của 10 năm học y và tu nghiệp nước ngoài, hoá đơn tiền ăn, tiền thuê nhà, tiền mua thêm sách y và học cụ. Những hoá đơn được bố mẹ bạn trả.

Nếu không có nhà, cơm, xe của bố mẹ, liệu họ có còn lửa nghề, hay thậm chí, liệu họ còn làm nghề?

Có lẽ để làm bác sĩ tốt, điều kiện cần là tình yêu thương, điều kiện đủ là gia đình khá giả. 

Gia đình có con nhỏ, có người bị K, mình không phải dạng ngây thơ mờ mịt khi nghĩ về thái độ các bác sĩ. Mình chỉ nghĩ rằng, không phải họ mặc đồng phục blouse là họ là một giống người khác chúng ta. Họ cũng có những điều học chăm chỉ rồi mà chưa biết hết, họ cũng có những ngày vợ chồng nhắn tin muốn ly hôn, họ cũng từng là những người hừng hực tâm giúp người nhưng bị sếp, bị đồng nghiệp, bị khách hàng cho vài cú vả…

Trước khi bóc phốt, hãy hỏi và để cho họ được học tiếp những điều họ chưa biết, chỉ cần họ vẫn muốn học. Trước khi xông vào khi bảng tên phòng khám chưa hiện, hãy để cho họ 3 phút bình tâm trước những khúc mắc gia đình. Trước khi cầm máy lên quay đấu tố, hãy để cho họ được tin là bạn cần họ, bạn tin vào họ, họ không cần sợ hãi khi làm theo tâm lửa nghề.